Dolu Konu

Soğan doğrarken neden gözümüz yaşarır?

SoÄŸanın anavatanının GüneydoÄŸu Asya olduÄŸu sanılıyor. Günümüzde ise dünyanın her yerinde, özellikle sıcak iklim kuÅŸaklarında yetiÅŸtirilmekte ve tüketilmektedir. SoÄŸanın tarihi o kadar eskiye gitmektedir ki, kayıtlı tarihten de önce Çin, Hindistan ve OrtadoÄŸu’da yiyecek olarak kullanıldığı tahmin ediliyor.  SoÄŸan besleyici bir gıda olmasının yanı sıra müthiÅŸ bir aromatik özelliÄŸe de

sahiptir. Bu aromada içindeki kükürtlü maddelerin büyük etkisi vardır, ancak aroma tek başına kükürtlü maddelerden kaynaklanmamaktadır. SoÄŸan ve sarmısakta sülfür ihtiva eden aminoasitlerin türevleri de vardır.  Bir soÄŸanı kestiÄŸinizde bunlardan ‘S1 propenylcysteine-sulphoxide’ adı verilen kısım çözülür ve gözlerimizi tahriÅŸ eden ‘proponal-S oxit’ adlı kısmı ortaya çıkar. Kimya ilminin karışık kelimeleri aklımızı karıştırmadan esasa geçersek, bu maddenin gözümüze deÄŸmesi ile bir çeÅŸit hidroliz olur ve içinde eser miktarda bulunan sülfrik asit gözümüzü yakar ve yaÅŸarmasına neden olur.  Bu bileÅŸimler çok dengeli deÄŸillerdir. ÖrneÄŸin çok düÅŸük bir ısı iÅŸlemi sonucunda dahi tamamen yok olurlar. Bu nedenle de piÅŸmiÅŸ soÄŸanda hiç bulunmazlar ve göz yaÅŸartamazlar. SoÄŸan doÄŸrarken gözlerinizin yaÅŸarmaması için önerilen birçok önlem vardır.  Önce en ciddisini söyleyelim. Bazı aÅŸçılar soÄŸanı kesmeden önce  ıslatmayı, keserken de  ıslak tutmayı veya soÄŸanı çeÅŸmeden akan suyun altında kesmeyi öneriyorlar. Bir baÅŸka görüÅŸ ise soÄŸan doÄŸrarken ağızdan nefes almayı tavsiye ediyor. Bu görüÅŸe göre gaz nefesimizle birlikte burnumuza girip gözümüze yaklaÅŸmak yerine doÄŸrudan ciÄŸerlerimize girer ve çıkarmış. Bunu saÄŸlamak için de diÅŸlerimizin arasına bir metal kaşık koymak yeterliymiÅŸ. SoÄŸan doÄŸrarken gözlerin yaÅŸlanmasını önlemek için, dudaklar arasında bir limon dilimi, diÅŸler arasında bir kesme  ÅŸeker veya dörtte bir dilim ekmek bulundurmayı önerenler de var. Böylece aÄŸzımıza alacağımız bu gibi  ÅŸeylerin, aldığımız nefesteki sülfür gazını emdiÄŸini iddia ediyorlar.  DiÄŸer görüÅŸler ise, soÄŸanın doÄŸranılmasına tepesinden baÅŸlanılması ve cücüÄŸünün en sona bırakılması veya soÄŸanın doÄŸramadan önce yarım saat buzdolabında tutulması  ÅŸeklinde. SoÄŸan doÄŸrarken deniz gözlüÄŸü veya kontakt lens takılmasının faydalı olacağını ileri sürenler de var. Bu kadar çok önlem seçeneÄŸinin içinde, siz bir tanesini bile uygulamıyorsanız, yapacak bir  ÅŸey yok, soÄŸanı aÄŸlaya aÄŸlaya doÄŸramaya devam edeceksiniz.

Benzer Yazılar: