Dolu Konu

Patlamış mısır nasıl patlıyor?

Patlamış mısırın hikayesi beÅŸ bin yıl evveline, Amerika kıtasına kadar uzanıyor. Amerika yerlileri gıda için kullanılacak mısır ile içi daha sulu olan patlayabilir mısırların arasındaki farkı biliyorlardı.  Kolomb kıtaya ayak bastığında yerlilerin mısır kültürünü gördü, ama asıl ilgi 1510′lu yıllarda Güney Amerika’da terör estiren Hernanda Cortes’in Aztek’lerin dini ayinlerde ipe dizilmiÅŸ patlamış mısırları yediklerini görmesi ile baÅŸladı. Üstelik yerliler mısırı bir çeÅŸit ÅŸiÅŸe geçirerek, tekrar tekrar  ısıtarak veya kızgın kuma gömerek deÄŸiÅŸik ÅŸekillerde patlatarak yiyorlardı.  Amerika kıtasının keÅŸfinden sonra Avrupa’ya getirilen ürünlerin içinde en ünlüleri patlamış mısır ve tütündü. Birincisine çok fazla yaÄŸ ve tuz ilave etmezseniz, kesinlikle ikincisinden daha saÄŸlıklıdır. Ancak tüm mısır taneleri patlamaz. Patlayan mısırın gizemini yaratan iki faktör vardır: Mısır tanesinin içinin çok güzel bir  ısı geçiÅŸ özelliÄŸi ve müthiÅŸ bir mekanik mukavemete, yani saÄŸlamlığa sahip kabuÄŸu.  Mısıra dikkatli bakıldığında, etrafında kalın ve su geçirmez bir kabuk olduÄŸu görülür. Bunun altında iki tabaka daha vardır. Tanenin bu iç kısımlarındaki moleküllerin sıralanış biçimi, normal mısır tanelerine göre daha düzenlidir. Bu sayede ısı normal tanelere oranla neredeyse iki misli hızla içine yayılabilir.  Kalın kabuk ısıtıldığında, tanenin içi de süratle ısınır ve içindeki su, basınçlı bir su buharı oluÅŸturur. Isınma süresince gittikçe artan bu basınç, sonunda kalın kabuÄŸun adeta infilak ederek yırtılmasına yol açar. Tane ilk boyutundan yaklaşık 30 misli büyür, içi dışına gelir, yani tanenin içindeki yumuÅŸak kısım dışarı çıkarak yenilebilir kısmı oluÅŸturur. Bu özelliÄŸi tabiatta baÅŸka hiçbir ÅŸeyde göremezsiniz. Belki biraz ekmeÄŸin oluÅŸumunu buna benzetebiliriz. 

Bir mısır tanesinin ideal bir  ÅŸekilde patlayabilmesi için, içinde en az yüzde 14 oranında su olması gerekir. Bunun altındaki oranlarda yine patlar ama kısmen açılır, istenen sonuç alınamaz. Mısırın içersindeki su oranını artırmak için, kapalı bir ortamda üzerine su serpiÅŸtirilmesi ve beklemeye bırakılmasının faydalı olacağı söylenir ama bu iÅŸlem mısırın içindeki su oranını en fazla yüzde l arttırır. Bir mısırı iÄŸneyle delerseniz, bir fırında veya güneÅŸ altında bekletirseniz, 150 derecenin altında  ısıtırsanız, yukarıda bahsedilen suyun buharlaÅŸması, basınç ve infilakın hiçbiri gerçekleÅŸmez.

Benzer Yazılar: