Share
  • Share this post on Delicious
  • StumbleUpon this post
  • Share this post on Digg
  • Tweet about this post
  • Share this post on Mixx
  • Share this post on Technorati
  • Share this post on Facebook
  • Share this post on NewsVine
  • Share this post on Reddit
  • Share this post on Google
  • Share this post on LinkedIn

Neden trafik lambaları kırmızı, sarı ve yeşildir?

 

  ışıkları uygulaması, önceleri demiryollarının trenleri kontrol için
uyguladığı sinyaller örnek alınarak baÅŸlamıştır. Demiryolları idaresi kırmızı
rengi ‘dur’ sinyali olarak seçmiÅŸti. Kırmızı renk kan rengi olduÄŸundan asırlar boyu tehlikenin ve ölümün simgesi olarak görülmüÅŸtür. Demiryollarının faaliyete geçtiÄŸi 1830′lu yıllarda ‘ikaz’  ışığının rengi yeÅŸil, ‘geç’  ışığının ise beyazdı. 

 Bir süre sonra beyaz sinyal problem yaratmaya baÅŸladı çünkü beyaz renkli ‘geç’ sinyali
diÄŸer sokak lambaları ile karıştırılabiliyordu. Ama daha da kötüsü ‘dur’
iÅŸaretlerine konulan kırmızı mercekler yerlerinden düÅŸünce  ışık beyazlaşıyor,
‘geç’ sinyali olarak algılanıyor ve kazalara neden olabiliyordu. 
Sonunda demiryolcular kırmızıyı ‘dur’, yeÅŸili ‘geç’ rengi de ‘ikaz’ sinyali
olarak kullanmaya baÅŸladılar. BilindiÄŸi gibi sarı, renk spektrumu içinde en göz
alıcı renktir. Böylece makinist bir sinyalin bulunması gereken yerde beyaz  ışığı
görürse, bir ÅŸeylerin yanlış olduÄŸunu anlıyor ve tedbir alıyordu.
Karayollarına gelince, yollarda sadece atların ve at arabalarının bulunduğu
tarihlerde bile dünyanın büyük  ÅŸehirlerinde trafik büyük bir sorundu.  İlk trafik lambası
otomobillerin ortaya çıkmasından çok önce 1868′de Londra’da kullanıldı. Gazla
yakılan ve bir eksen etrafında döndürülebilen kırmızı ve yeÅŸil lambalar bir yıl
sonra patlayıp, kendilerini çeviren polisi de yaralayınca bu uygulama da ortadan
kaldırıldı. 
Öte yandan otomobillerin ortaya çıkması ve ÅŸehirlerde dolaÅŸmaya
baÅŸlamalarıyla birlikte durumdaha da kötüleÅŸti. ÇeÅŸitli ÅŸehirlerde deÄŸiÅŸik
uygulamalar denendi. Demiryollarındaki uygulama örnek alındı ama
demiryollarında birbirine paralel iki hat vardı. Bu sistem iki yolun kesiştiği
kavÅŸaklarda iÅŸe yaramıyordu. 
Sonunda günümüzdekilere benzeyen ilk  elektrikli otomatik trafik lambasını,
ilkokul mezunu ve ABD’deki Cleveland’da otomobil sahibi ilk siyah olan Garrett
Morgan geliÅŸtirdi. 1914′de ilk denemelerine baÅŸlayan Morgan 1923′de de bunun
patentini aldı. Morgan 1963′de ölümünden biraz önce patentini 40 bin dolara
General Electric’e sattı. 
Morgan’ın lambaları demiryollarına benzer  ÅŸekilde bir "T" üzerinde kırmızı ve
yeÅŸil iki lambadan ibaretti. Çok geçmeden ikaz anlamında da ilave
edilerek, uygulama bütün dünyaya hızla yayıldı. 
Aradan geçen yıllara raÄŸmen sarı renk hala ‘ikaz’ anlamında kullanılıyor ama günümüzde
sürücüler onu ‘geç’ sinyali olarak algılıyorlar.

Benzer Yazılar:

Sinekler tavanda nasıl duruyorlar?
Yalan makinesi nasıl çalışır?
Ateş ölçerken termometre neden dilin altına konulur?

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

*

Şu HTML etiketlerini ve özelliklerini kullanabilirsiniz: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>