Genel Kültür

Romen rakamlarını hesaplamada neden kullanmıyoruz?

Aralık 19th 2008

Zamanımızda, dünyanın büyük bir bölümünün ve bizim de kullandığımız rakam ÅŸekilleri, diÄŸer ülkelerde ‘Arap rakamları’ diye bilinir. Aslında bu nitelendirme yanlıştır. Bu rakamların kökeni yani ilk ortaya çıktığı yer Hindistan’dır ve buradan önce Arabistan’a, daha sonra  Ä°slami kültür yayılımı ile birlikte Avrupa’ya geçmiÅŸtir.  Avrupa’da Romen rakamlarından günümüz rakamlarına geçiÅŸ OrtaçaÄŸda olmuÅŸtur. O yıllarda Avrupa’da hesap [...]

Ä°mdat çaÄŸrısı S.O.S.’in anlamı nedir?

Aralık 19th 2008

Çok kiÅŸi S.O.S.’in gemimizi kurtar (Save Our Ship), ruhumuzu kurtar (Save Our Soul) veya diÄŸer sinyalleri durdur (Stop Other Signals) kelimelerinin baÅŸ harflerinden oluÅŸtuÄŸunu sanır. Bu bilgiler tamamıyla yanlış olup S.O.S. harfleri hiç bir kelimenin baÅŸ harfinden oluÅŸturulmamıştır.  Tamamen telgraf zamanından kalmadır ve gemilerde de yakın zamana kadar telsiz telgraf kullanılıyordu. BilindiÄŸi gibi telgrafta mors [...]

Termos nasıl sıcağı sıcak, soğuğu soğuk olarak saklıyor?

Aralık 19th 2008

Tek sebebi var, vakum yani boÅŸluk. Bir termosta iç içe geçmiÅŸ iki kap vardır. Dıştaki metal bir kap olup içteki genellikle bir cam  ÅŸiÅŸedir.  Ä°kisinin arasındaki hava ise boÅŸaltılmıştır. Tam olmasa da üreticiler tarafından elde edilebilen tama yakın bir boÅŸluk vardır.  Vakumlu bir ortamda hava molekülleri de olmadığından  ısı ilet ilemez. Cismin ısısı baÅŸlangıçta ne [...]

Radyonun sesi açılınca pili daha çabuk mu biter?

Aralık 19th 2008

Pille çalışan portatif radyolarda sesin yüksekliÄŸi pilin ömrünü etkiler. Radyo açık, sesi kapalı durumu ile sesin sonuna kadar açık durumu arasındaki fark pillerin ömürlerinin üçte bir kadar kısalmasına neden olur. Ses sonuna kadar açıldığında pillerden çekilen akım yüzde 30 artmaktadır. Bu durum, küçüÄŸünden büyüÄŸüne, pille çalışan ve hoparlörü olan bütün radyo, teyp, volkmen vb. için [...]

Vakum nedir, ne iÅŸe yarar?

Aralık 19th 2008

BoÅŸluk, havasızlık anlamında kullanılan ‘vakum’ terimi çoÄŸu kez yanlış anlaşılır. Normal  ÅŸartlarda, deniz seviyesinde, vücudumuzun her santimetrekaresi üzerinde l kilogram hava basıncı vardır. Parmağınıza l kilogramlık bir yük taksanız zor taşırsınız ama parmağınızın minik bir bozuk para büyüklüÄŸünde olan kısmı üzerinde her zaman bu ağırlık vardır. Bir de bütün vücudun üzerinde olanı düÅŸünün.  Üzerimizdeki atmosfer [...]

Matematikte (-) ile (-) nin çarpımı neden (+) olur?

Aralık 19th 2008

Aslında çok eÄŸlenceli olabilecek matematik bizlere katı formüllerle ve mantığın kolay kabul edemeyeceÄŸi ifadelerle öÄŸretilince bir kabus olup çıkıyor. Artının artı ile, eksinin eksi ile çarpım sonucu artı iken artı ile eksinin çarpım sonucu eksi oluyor. Peki bunun mantıki izahı nedir? Yani -5 derece sıcaklıkla -8 derece sıcaklığı çarpınca sonuç +40 derece olup ortalık ısınıyor [...]

Telefonda ses iletim hızı nedir?

Aralık 17th 2008

Sesimiz telefonda ses hızı ile gitmez. Telefonun ağız kısmı denilen mikrofona konuÅŸtuÄŸumuzda, ses burada elektrik akımına çevrilir. Karşı tarafın telefonunda tekrar sese çevrilene kadar yolculuÄŸunu elektrik akımı olarak yapar.  BilindiÄŸi gibi elektriÄŸin hızı ışık hızı ile aynıdır. Dolayısıyla ses telefonda ışık hızı ile yol alır. 5 kilometre uzaklıktaki bir arkadaşınızla telefonla konuÅŸurken onun bulunduÄŸu yerde [...]

Bilgisayarlar, neden satranç kadar iyi tavla oynayamıyor?

Aralık 17th 2008

Ä°ngilizce adı ‘backgammon’ olan, bizde ise  Ä°talyanca ‘tavola’dan geçmiÅŸ ismi ile ‘tavla’ olarak bilinen oyun, ÅŸans ve kabiliyetin çok güzel dengelendiÄŸi, kazanmak için ikisinin de gerekli olduÄŸu, toplumun her seviyesinde ve her yerde oynanabilen bir oyundur.  Tavla o kadar bilinen bir oyundur ki, burada kurallarından bahsetmek bile ayıp olabilir. Tavlanın bilinen en eski oyunlardan biri [...]

Yapıştırıcılar nasıl yapıştırıyor?

Aralık 17th 2008

Yapıştırıcıların saÄŸladığı yapışma olayı aslında kimyasal bir reaksiyondan baÅŸka bir  ÅŸey deÄŸildir. Tabiatta evini yapan arı, kayalara ve gemilerin su altındaki kesimlerine tutunan midye gibi çok iyi yapıştırıcı üreten canlıların sayısı az deÄŸildir.  Yapıştırıcıların hikayesi tarih öncesi çaÄŸlara kadar uzanıyor. MaÄŸara duvarlarına resim benzeri ÅŸekiller yapan atalarımız bunları duvarlara yumurta akı, kurumuÅŸ kan ve su [...]

Radyasyon nedir?

Aralık 17th 2008

Nükleer enerji denilince aklımıza HiroÅŸima ve Nagasaki’ye atılan atom bombalan, Çernobil’deki nükleer santral kazası ve nükleer atıklar gelir. Nükleer enerji ve onun sonucu radyasyon iyi amaçlarla kullanılmadıkları zaman insan neslini dünyadan silebilecek kadar tehlikelidirler. Kontrol altında kullanıldıkları zaman ise insan yaÅŸamını iyileÅŸtirmekten saÄŸlığa kadar bir çok konuda insanlığa bahÅŸedilmiÅŸ birer lütufturlar.  Nükleer enerjinin esasım anlamak [...]