Dolu Konu

Ä°stanbulun fethi efsaneleri

Ä°stanbul’un fethine iliÅŸkin efsaneler, hem Türkler hem de Bizanslı Rumlar tarafından ince ince
iÅŸlenmiÅŸ, gelecek kuÅŸaklara tüm güzellik ve incelikleriyle miras bırakılmıştır. Efsanelere göre,
Ä°stanbul gibi bir ÅŸehrin fethi, mucizelerle ancak mucizelerle olabilirdi. Gerek  Osmanlı  gerekse  Bizans  toplumlarından  aktörlere  yer  verilen  bir  fetih  efsanesi  çok ünlüdür. II. Sultan Mehmet’in saldırı üzerine saldırı yaptığı, Türk toplarının cehennemi bir ateÅŸle surlarını dövdüÄŸü kuÅŸatma günlerinden bir gün, Tanrı bir meleÄŸini Agapios adındaki bir keÅŸiÅŸe  gönderir.  Melek,  getirdiÄŸi  tahta kılıcı  Agapios’a  verir  ve  bunu  Bizans  imparatoru  Konstantinos  Paleologos’a  vermesini  söyler.  Bu kılÄ±ç  sayesinde  Türkler  ÅŸehri alamayacaklardır. KeÅŸiÅŸ Agapios,  kendisine  verilen önemli  görevi  yerine  getirmek  üzere  Bizans  sarayına gider ve imparatorun karşısın çıkarak; "Yüce  Tanrımız  bu kılıcı  size  gönderdi  efendimiz.  Bu kılıcı  alın  ve  onunla düÅŸmanınız Türkleri yok edin!" Konstantinos  Paleologos kılıcı  alır,  ama  tahtadan  yapılmış  olduÄŸunu  görünce  çok sinirlenir ve keÅŸiÅŸe bağırır: "Benim  elimde  ÅŸanlı Davud’un her  savuruÅŸta dört mızrak boyu uzayan olaÄŸanüstü kılıcı var.
Bu tahta kılıç ne iÅŸime yarar ki!" Saraydan kovulan ve kalbi kırılan keÅŸiÅŸ, o üzüntü ve kızgınlıkla doÄŸruca genç Türk padiÅŸahının  huzuruna çıkar,  hikâyesini  anlatarak  tahta kılıcı  ona  sunar.  Genç  padiÅŸah  kutsal  armaÄŸanı büyük bir sevinçle kabul eder. Kısa bir süre sonra Bizans düÅŸer, genç Türk padiÅŸahı böylece "Fatih" olur…
 
Bunu biliyor muydunuz?                        
 
29 Mayıs 1453′teki fetihten bir gece önce, son Bizans imparatoru 11. Konstantinos Paleologos Dragezes,  bugün  "Gül  Camii"  diye  bilinen  "Aya  Theodosia" Kilisesinde  düzenlenen  ayine katılmış ve Ä°stanbul’un kurtuluÅŸu için, halkı  ile birlikte dua etmiÅŸti. Bizanslılar o gece kilisenin  içini güllerle donatmışlardı. Ertesi gün Ä°stanbul düÅŸüp de Osmanlılar kente girince, buraya da geldiler ve bir gül tarlasına dönüÅŸen kiliseyi görünce çok ÅŸaşırdılar. Rivayet odur ki,  iÅŸte o zaman bu kilise hemen camiye  dönüÅŸtürüldü  ve  adı da Gül Camii oldu. Ancak, bu  güzel  hikâyenin  gerçeklere pek uymadığını  söyleyebiliriz.  Çünkü  minaresinde  yapılan  incelemeler sonucu, kilisenin 15. deÄŸil, 16. yüzyılda camiye çevrildiÄŸi görülmüÅŸtür.

 Fatih’te,  Ä°skenderpaÅŸa  Mahallesi’nin  biraz  yukarısında,  meydan  oluÅŸturan  yolların aÄŸzında, Ä°stanbulluların  "Kıztaşı"  diye  bildikleri,  ünlü  Marcianus  (Markianos)  anıt  sütunu  ile  ilgili efsaneyi belki duymuÅŸsunuzdur. Ayasofya’nın  yapımı  sırasında  genç  bir kız, sırtına  yüklediÄŸi kocaman bir  sütunla inÅŸaat  alanına  doÄŸru  giderken,  karşısına  bir  cin çıkmış  ve kıza  nereye  gittiÄŸini sormuÅŸ. "Ayasofya  diye  bir  kilise  yapıldığını  duydum.  Çorbada  benim  de  tuzum  bulunsun  diye  bu sütunu oraya götürüyorum" diye cini yanıtlamış kız. "Sen geç kalmışsın, kilise çoktan bitti. Sen o taşı aldığın yere bırak" diye kıza karşılık vermiÅŸ cin.  Kız üzülerek taşı aldığı yere dikine bırakmış,  ancak  içine  de  bir  kuÅŸku  düÅŸmüÅŸ.  Kendi gözüyle kiliseyi  görmek  için  yola  düÅŸmüÅŸ  genç kız. Ayasofya’ya  gelince  bir  de  ne  görsün. Ä°nÅŸaat  deÄŸil bitmek  henüz yarılanmamış  bile.  O  zaman  genç kız  cinin  kendisini kandırdığını anlamış ve taşı bıraktığı yerden almak için hemen geri dönmüÅŸ. Ne var ki, dikili duran  taşı bir türlü yerinden kıpırdatamamış. Çünkü genç kız, cinin sözüne uyup  taşı bıraktığı  için tılsımlı  gücünü  kaybetmiÅŸ.  Ä°ÅŸte  o  gün  bu gündür  bu  sütun  "Kıztaşı"  olarak anılır olmuÅŸ.
 
Kıztaşıyla ilgili baÅŸka bir efsane daha var.1500 yaşından daha eski, M.S. 450-457 yıllarından kalma bu anıt, Ä°stanbul’da ayakta durabilen birkaç Bizans anıt sütunundan birisidir. Rivayetlerden biri de o ki, sütuna Kıztaşı denilmesinin nedeni,  altından  geçen kızlara,  bakire  olup  olmadıklarını fısıldamasıymış!  Ä°mparator  II. lustinianos’un  baldızının  kulağına  da  bir  ÅŸeyler fısıldayınca,  üzerindeki  heykel kırılıp devrilmiÅŸ! Kıztaşı, imparator baldızına ne demiÅŸti acaba?

Bir  baÅŸka  hikâye  daha  anlatılır Kıztaşı  hakkında.  Sütun,  dikdörtgen  bir  kaide  üzerinde yükseliyor, tepesinde bir kronit baÅŸlık ve bunun da üzerinde kare bir blok bulunuyormuÅŸ. Bu bloÄŸun  köÅŸelerinde,  kanatlarını  açmış  dört melek  heykeli  varmış  ve muhtemelen  Ä°mparator Marcianus’un heykeli bu bloÄŸun üzerinde duruyormuÅŸ. Bizans çağında bu dikilitaşın bulunduÄŸu meydan, "Forum Amastrion" olarak bilinirmiÅŸ. Biraz batıda,  Åžehzadebaşı’nda,  yani  Philadelphion’daki  tetrapilon  anıtı  önündeki  "el"  heykelleri önünden  geçirilen  "idamlıklar  "in  cezaları,  daha  sonra Kıztaşı’nın  bulunduÄŸu  Forum Amastrion’da infaz edilirmiÅŸ…

Benzer Yazılar: