Dolu Konu

Buz niçin kaygandır?

Evde cilalı parke üzerinde çorapla yürürken düÅŸme olasılığınız, halıya oranla çok daha fazladır. Çünkü halı ile ayağımız arasında, cilalı parkeye göre daha çok sürtünme ve daha fazla temas bulunur. Buzlu bir yüzeyin üzerinde ayağımızın kaymasını benzer bir sebebe baÄŸlayabiliriz, fakat buz pateni yapanlar pütürlü buz yüzeyinde, düz bir buz yüzeyinden daha hızlı kayarlar.  Buz, düÅŸünüldüÄŸü gibi, düzgün bir yüzey olduÄŸu için kaygan deÄŸildir. Olay, buz pateninin çok küçük yüzeyinin buza basınç yapması nedeniyle o noktadaki buzun erimesi ve oluÅŸan bu ince su tabakası üzerinde patenin hareket etmesidir. Ä°nsan ayağının boyunun ortalama 25 santimetre, enininde10 santimetre olduÄŸunu varsayalım. Ortalama insan ağırlığı olan 75 kg., iki ayakla 500 santimetrekare yere bastığında, her santimetrekareye 0,15 kg. ağırlık biner. Topuklu ayakkabı giyen kadınlarda yere basılan alan o kadar küçülür ve basınç o kadar artar ki, kadınların topuklu ayakkabı izi sıcak asfaltta kalır, hatta bu basınç nerede ise bir filinkine eÅŸittir. Ucu neredeyse bıçak gibi olan patenlerin buza deÄŸen alanı o kadar küçüktür ki, erime  ısısını 1 derece azaltmak için 130 kg/cm2 gereken buz yüzeyini derhal eritir.  Buz pütürlü olunca, paten sadece buzun pütürünün çıkıntılarına basar, böylece temas yüzeyi daha da küçülür ve basınç artar, buz daha kolay eriyerek, paten buz ile arasında oluÅŸan ince su tabakası üzerinde rahatça kayar. Bu arada buzun bir baÅŸka  ÅŸaşırtıcı özelliÄŸine de deÄŸinmeden geçmeyelim. DiÅŸimiz aÄŸrıdığında elimizin üzerine konulan buz bu diÅŸ aÄŸrısının azalmasına yardımcı olur. Vücudumuzun herhangi bir yerinde bir aÄŸrı oluÅŸtuÄŸunda, uyarıcı sinirler buradan orta beyine aÄŸrı sinyalleri gönderirler. Bu sayede beyin tarafından uyarılarak vücudun doÄŸal aÄŸrı kesicileri olan ‘endorfin’ ve ‘enkefolin’ salgılanır. Bu salgıların kaynaÄŸa gidebilmesi için sinir sisteminin diÄŸer bölümlerine, aÄŸrı algılarının geçtiÄŸi diÄŸer kapıları ‘kapat’ sinyali gönderilir. El üzerinden gelen aÄŸrı sinyalleri sayesinde salgılanan doÄŸal aÄŸrı kesiciler sonucu yüz sinirlerinden gelen aÄŸrı kapıları beyinde kapanmaktadır. DiÅŸ aÄŸrılarında vücudun baÅŸka bir yerinde deÄŸil de el üstüne buz konulmasının nedeni budur ve bu noktaya akapuntur uygulanmasıyla da benzer sonuca ulaşılmaktadır. BaÅŸ parmakla iÅŸaret parmağı arasındaki bu noktaya HO-KU noktası denmektedir.

Benzer Yazılar: