Dolu Konu

Atatürk’ün tabutunun açıldığı gün

 

Özel solüsyonla ıslatılmış pamuk kitlesi kaldırılınca Ata’nın yüzü ortaya çıktı. Derisi kahverengi bir hal almış, ama hatları bozulmamıştı. Sanki uyuyordu…
8 Kasım 1953 Pazar gecesi saat 23.00′da Prof. Dr. Kamile Åževki Mutlu’nun ev telefonu çaldı. Prof. Mutlu, Ankara Tıp Fakültesi Histoloji ve Ambriyoloji Kürsüsü BaÅŸkanı’ydı. Patalog’du. Arayan ise Ankara Valisi Kemal Aygün’dü…
Aygün, "Hocam" dedi, "10 Kasım günü Atamızın naaşını Anıtkabir’e taşıyacağız. Bunun için bir komite kurduk. Naaşı geleneklere uygun olarak topraÄŸa defnedeceÄŸiz. Ancak bozulmadan
korunduÄŸunu belgelemek için muayene etmenizi rica ediyoruz."
Prof. Mutlu önce reddetti. Mutlu, o sırada 40 derece ateÅŸle yatıyordu. Hastalığını gerekçe göstererek bu görevi bir baÅŸka meslektaşının yapmasını rica etti. Ancak Vali Aygünısrarcıydı: "Ben sizi sarar sarmalar götürürüm, bu tarihi bir görev" dedi. Mutlu kabul etti ve 9 Kasım sabahı Etnografya Müzesi’ne gitti. BaÅŸbakan Adnan Menderes oradaydı.
Meclis BaÅŸkanı Refik Koraltan ve eski baÅŸkan Abdülhalik Renda da… Mutlu, görevden affını istemekle ne büyük hata ettiÄŸini o zaman anladı.Gerçekten tarihi bir tanıklıktı bu… Ata’nın gül aÄŸacından tabutu, 4 Kasım günü, geçici kabrinden çıkarılıp müzenin holündeki mermer katafalka konulmuÅŸtu. Bir hafta boyunca sırayla öÄŸrenciler, subaylar ve generaller katafalk başında nöbet tutmuÅŸtu. Nihayet tabutun açılma günü gelip de komite üyeleri tamam olunca Prof. Kamile Mutlu "BaÅŸlayın" talimatını verdi. Bunun üzerine tabutun vidaları söküldü. Tahta tabutun içinde madeni bir sanduka bulunuyordu. Bu sandukada gaz birikmiÅŸ olma ihtimali düÅŸünülerek önce bir burgu ile delik açıldı. Gaz ya da koku çıkmadı. Sanduka talaÅŸ doluydu. Sandukanın içi, muhafaza solüsyonu ile ıslatılmış tahta talaşı doluydu.
Bu talaÅŸ, naaşın ayak yönüne doÄŸru toplandı. Talaşın arasında, aÄŸzı kapalı ve içi sıvı dolu bir ÅŸiÅŸe bulundu. Bu,cesedi muhafaza için kullanılan solüsyondan bir numuneydi. Üzerinde terkibi yazılıydı.Ata’nın naaşı beyaz kefene sarılmış, sonra kahverengi bir muÅŸambayla kaplanmıştı. Sargıları açmaya baÅŸladılar. Herkes nefesini tutmuÅŸtu. Çünkü, "NaaÅŸ çürüyüp bozulmuÅŸ, çıkan gazlar tabutu patlatmış, nöbetçi er, kokudan bayılmış" diye bir sürü söylenti geziniyordu. Ve 15 yıl sonra ilk kez Ata’nın yüzünü göreceklerdi.Kefenin sargıları aralanınca Prof. Kamile Åževki Mutlu, orada bulunanların yardımıyla katafalka çıktı ve Atatürk’ün yüzüne baktı. Ata’nın derisi kahverengi bir hal almış, ama yüz hatları bozulmamıştı. Menderes sapsarı
olmuÅŸtu Prof. Mutlu, gördüÄŸü tabloyu daha sonra ÅŸöyle anlatacaktı: "Yüzünü örten ıslak pamuk kitlesi kaldırılınca Ata’nın heykel gibi duran yüzü ile karşılaÅŸtım. Uzun sarı saçlarından ince bir tutam, sol göz kapağının üzerine düÅŸmüÅŸtü. Atatürk, Dolmabahçe Sarayı’ndaki yatağında uyuyor
gibiydi."
Prof. Mutlu, kenarda bekleyen komite üyelerini tabutun başına çağırdı. Onlar da tek tek tabutun içine baktılar.En baÅŸta BaÅŸbakan Adnan Menderes vardı. Koyu renk takım elbisesi içindeki Menderes de
yanındakilerin yardımıyla katafalka çıktı,ürkek bir ÅŸekilde aÅŸağı, tabuta doÄŸru baktı. O an ne olduÄŸunu Prof. Kamile Mutlu’dan aktaralım: "Menderes çok heyecanlandı.Rengi sapsarı oldu. Bir de
baktım ki, müzenin kapısına doÄŸru gidiyor. Atatürk’ün yüzüne bakmadı. Tahmin ediyorum, kendinde o kuvveti bulamadı. En sona Abdülhalik Renda kalmıştı. O da Ata’yla karşı karşıya gelir gelmez tabutun yanına yığılıverdi. Salondaki herkes Atatürk’ü tek tek gördükten sonra naaÅŸ, tekrar solüsyonla ıslatıldı. Ata’nın başı pamuklarla örtüldü ve vücudu beyaz kefenle sarıldı. Bu sırada bir komiser, orada görevli adli tıp doçenti Dr. Cahit Özen’in yanına yaklaşıp avucunda taşıdığı bir kâğıdı
gösterdi ve ÅŸöyle dedi:"Bu kâğıdı, Atatürk’ün hemÅŸiresi Makbule Hanım gönderdi.Kefenin içine Atatürk’ün göÄŸsü üstüne konmasını istiyor." Doç. Özen, kâğıda bir göz attı. Eski Türkçe bir ÅŸeyler yazılıydı. "Böyle bir kâğıdı Atatürk kabul etmez. Bize kızar, darılır" dedi.Komiser kâğıdı katlayıp cebine koydu ve uzaklaÅŸtı. Bütün iÅŸlemler bittikten sonra salonda bulunanlar naaşın iki yanından geçip hep bir ağızdan besmele çektiler ve cesedi yeni tabuta yerleÅŸtirdiler. Bu tabut da 15 yıl
içinde yattığı büyük gül aÄŸacı tabutun içine konuldu. Üzeri bayrakla örtüldükten sonra kapağı kapatıldı. Ve 10 Kasım sabahı, Ata’nın naaşı 15 yıl önce onu Dolmabahçe’den Ankara’ya taşıyan top arabasına yerleÅŸtirilip son durağı olacak Anıtkabir’e taşındı. Artık ebediyen orada kalacaktı…
Atatürk’ün tabutu, Menderes’in huzurunda açılmıştı Ata’nın 15 yıl Etnografya Müzesi’nde bekletilen naaşı,12 askerin omuzları üzerinde oradan alınmış ve 136 asteÄŸmenin çektiÄŸi bir top arabası ve matem marşı eÅŸliÄŸinde Anıtkabir’e taşınmıştı.Radyodan naklen yayımlanan o görkemli tören, en az 15 yıl önceki kadar hüzünlüdür.Ancak o törenden hemen önce yaÅŸananlar, tarihçilerin pek ilgisini
çekmemiÅŸtir. BilindiÄŸi gibi, Anıtkabir yapılana dek, Atatürk’ün naaşının korunabilmesi için "tahnit" denilen bir iÅŸlem yapılmıştı. Gülhane Patolojik Anatomi profesörü Dr. Lütfi Aksu tarafından gerçekleÅŸtirilen bu iÅŸlem sırasında naaÅŸa, şırıngayla özel bir formül enjekte edilmiÅŸ ve üzerine formüllerin yapıştırıldığı iki küçük ilaç ÅŸiÅŸesi, Ata’nın koltuk altlarına yerleÅŸtirilmiÅŸti. Bu iÅŸlem
sayesinde Ata’nın naaşı da -diyelim bugün Lenin’in mozolesinde olduÄŸu gibi öldüÄŸü günkü haliyle korunabilirdi. Ancak Ä°slam dini, ölünün defnini ÅŸart koÅŸtuÄŸundan, geçici tahnitin bozulması ÅŸarttı.
Nakilden önce, bu iÅŸlem için bir komite kuruldu. O komite, törenden bir gün önce, BaÅŸbakan Adnan Menderes’in huzurunda Atatürk’ün tabutunun açılmasını kararlaÅŸtırdı.Tabut açılınca tahnit bozulacak ve ceset çürümeye baÅŸlayacaktı.Bir baÅŸka deyiÅŸle Atatürk’ün (mumyalanmış gibi) korunmuÅŸ naaşını son görenler, o törene katılanlar olacaktı. Atatürk’le ilgili belgesel çalışmaları sırasında o
törene katılanların bir kısmıyla konuÅŸmuÅŸtuk.Bu yazıda yer alan bilgilerin bir kısmı o tanıklıklara, önemli bir bölümü ise deÄŸerli Atatürk araÅŸtırmacısı Prof. Dr. Utkan Kocatürk’ün, Prof.Dr. Kamile Åževki Mutlu ile yaptığı sohbetten aktardıklarına dayanıyor. Ata’nın yarım asır önceki son yolculuÄŸu, sanırım bu ayrıntılarla daha da ilginç bir boyut kazanıyor.

Atatürk’ü son görenler anlatıyor:

‘Yüzünde iki günlük sakal vardı’

Osman Ersoy ve Halide Ä°ntepe, 10 Kasım 1953′te Etnografya Müzesi’nde asistan olarak çalışıyorlardı. O yüzden 50 yıl önceki o töreni ve tabutun içindeki Atatürk’ü son kez görme fırsatı
buldular. Ä°zlenimlerini ÅŸöyle anlattılar:
• OSMAN ERSOY: "SaÄŸlığında görmemiÅŸtim Atatürk’ü… Korkunç heyecanlıydım. Biz çalışanlar, asistanlar, memurlar sıra ile katafalka çıktık. Oldukça sararmış ve küçülmüÅŸ bir çehre… 1 – 2 günlük
sakalı vardı. Kaşları fevkalade iyi şekilde fark ediliyordu."

‘ Gözleri aralıktı’

• HALÄ°DE Ä°NTEPE: "Tabut kapanmadan en son gittim baktım. Başı yana doÄŸru eÄŸikti. Yüzü hiç bozulmamıştı. Azıcık sakalları çıkmıştı. Hani insan hasret giderek ölürse, gözleri aralık kalırmış ya, öyle aralıktı gözleri… Ama bir ölü yüzü yoktu. Uyuyor gibiydi."

 

 

Benzer Yazılar:

Etiketler: adli tıp ğörüntüleri, adnan menderes atatürk ceset, anıtkabir fotorafı, anıtkabir kamera, anıtkabir kamera görüntüsü, anıtkabir kamera ile içine görüntüle, anıtkabir niye açılmıştır, anıtkabir resımleri, anıtkabir resmi ve tabutu, anıtkabirde atatürkün ölü fotoğrafları, anıtkabire ne zaman yap?lm??t?r, anıtkabirin son hali, ankara etnografya müzesi Atatürkün koyuldu yer, ankara etnografya müzesi Atatürkün koyuldu yerin fotorafı, ankarada atatürkün gözleri niçin doldu, ata nın kabri ve içi, ata nın ölü resmi, atamızın kefenlenmiş resmi, atanın cesedi resimleri, atanın gerçek kabri kamera görüntüler, atanın ölmüş hali, atanın ölü resimleri, atanın resımler, atanın son hali, atanın son haller, atanın tabutunda ölüyken, atat?rk?n planl? ?al??mas?, atatük eski fotoları, atatük ün mumyalanmış hali, atatür ün mumyalanmış hali, atatür ün ölü resmi, Atatürk, atatürk anıtkabirde cesedinin görüntüsü, atatürk bozulmuş ölü fotoğrafı, atatürk cesedi, atatürk ceset, Ataturk ceseti nasil gorun, atatürk etnografyada nasıl muhafaza edildi, atatürk geçici olarak müzeye koyuldu, atatürk kefenli cesedini göster resmini, atatürk kefenli görüntü, atatürk kemalın nicin gözleri doldu, atatürk mezar, atatürk mezarı, atatürk naaşi incelemesi, atatürk nasıl öldü resmi ve cesedi, ataturk nıye anıtkabre tasındı, atatürk öldüğü hali resimi, atatürk öldüğü resimi, atatürk öldükten 15 yıl sonraki hali, atatürk öldükten anıtkabire getirilen fotoğrafları, atatürk öldükten neden etnografya müzesinde, atatürk ölmüş hali, ATATÜRK ÖLÜ RESİMLERİ KARLAR ÜSTÜNDE, atatürk samsuna resimi, atatürk sol gözü, ataturk tabut resimleri, atatürk tabutundan görünüşü, ataturk taput resmi, ataturk un anıları, atatürk ün anıtkabir deki ölmüş hali, atatürk ün anıtkabirdeki hali, atatürk ün bebek fotorafı, atatürk ün cam tabuttaki hali, atatürk ün cesedi, atatürk ün cesedi fotoğrafları, atatürk ün ğerçek yüzü fotoğrafı, Atatürk ün gözleri neden doldu, atatürk ün gözleri nicin bozuldu, atatürk ün gözü, Atatürk ün gözü neden doldu?, atatürk ün ilk naaşı gecici olarak ne müzesine koyuldu, atatürk ün kamera görüntüleri, atatürk ün kefenli hali, atatürk ün kefenli resmi, atatürk ün mezarı resimleri, atatürk ün öldükten sonra konulduğu müze, atatürk ün tabuttaki resmi, atatürk ün tabutun açıldıgı wideo, atatürkü görenler, atatürkün, atatürkün anıtkabirde ölü hali, atatürkün anıtkabirde ölü resmi, ataturkun anıtkabirdeki goruntusu, atatürkün bir gözü cam, atatürkün cam gözü, atatürkün cesed resimi, atatürkun cesedi, atatürkün cesedi 4 ay, ataturkun cesedı bozulmus mu resımlerı, atatürkün cesedi etnografyadamı, atatürkün cesedini göster, atatürkün cesedinin fotoğrafı, atatürkün cesedinin görüntüsü, atatürkün cesedinin resmi, atatürkün çesedinin resmi varmı, ataturkun ceset fotoraf menderes, atatürkün ceset görüntüleri, atatürkün ceset resimleri, ataturkün ceset resmi, ATATÜRKÜN DOLMABAHÇEDE TABUTTAKİ HALİ, atatürkün eski mezarı açılırken video, atatürkün etnografya müzesinden kefenli görüntüsü, atatürkün etnografyadaki mezarı, atatürkün etnografyadaki naaşı, atatürkün etnografyadaki ölü hali, atatürkün etnografyadaki resimleri, atatürkün etnografyadan çıkarıldığı gün, atatürkün etnografyadan çıkarılırken ki mumyalanmış hali, atatürkün fotomontajlı hali, atatürkün gerçek ceset görüntüsü, atatürkün gerçek mezarı, atatürkün gercek mezarı fotoğ, atatürkün gerçek mezarının resmi, atatürkün gerçek resimleri, atatürkün gerçek yüzü, atatürkün gerçek yüzü görünümü, atatürkün gözleri cam mı, atatürkün gözleri doldu, atatürkün gözleri neden doldu, atatürkün gözleri nicin bozuldu, atatürkün gözleri niçin doldu, atatürkün gözleri niye dolmuş, atatürkün gözü cam, atatürkün gözü cam mı, atatürkün gözü kamera mı, Atatürkün ilk ceseti, atatürkün ilk konuldugu yer, atatürkün ilk konulduğu yer etnografya müzesi fotoları, atatürkün kamera, atatürkün kamera görüntüleri, atatürkün kameralı göruntuleri, atatürkün kar üstünde resmi, atatürkün kefenlenmesi, ATATÜRKÜN KEFENLENMİŞ ĞÖRÜNTÜLERİ, atatürkün kefenli fotoğraflar, atatürkün kefenli görüntüleri, atatürkün kefenli hali, ATATÜRKÜN KEFENLİ RESİMLERİ, atatürkün kefenli resmi, atatürkün konuldugu yer resim, atatürkün mezara konması, atatürkün mezarın içindeki ölü hali, atatürkün mezarının açıldığı gün video, atatürkün mezarının resmi, atatürkün mumyalanmış fotoları, atatürkün mumyalanmış görüntüsü, atatürkün mumyalanmış hali, atatürkün mumyalanmış resimleri, ATATÜRKÜN naaşı açıldıktan sonraki fotografı varmı, atatürkün naaşı etnografyada nasıl korunmuştur, atatürkün naaşının kabre konulması, atatürkün nasi, atatürkün naşı geçici olarak niçin etnorafya müzesine konur kısa, atatürkün naşı niçin etnorafya müzesine konur, atatürkün neden gözleri doldu, atatürkün öldükten 15 yıl sonra açılan görüntüsü, atatürkün öldükten sonra hali, atatürkün öldükten sonra konulduğu etnografya müzesi resimleri, Atatürkün öldükten sonra konulduğu yer, atatürkün öldükten sonraki ceset resmi, atatürkün öldükten sonraki görüntüleri, atatürkün öldükten sonraki hal, atatürkün öldükten sonraki yüzü, atatürkün ölmüş anıtkabirdeki hali, atatürkün ölmüş görüntüsü, atatürkün ölmüş hali, ataturkun olmus resımlerı, atatürkün ölü fotoğrafları, ATATÜRKÜN ÖLÜ FOTOLARI, ataturkun olu hali, Atatürkün olu resimleri, atatürkün ölü resmi, atatürkün ölü yüzü, atatürkün olü yüzünün fotoraflarl, atatürkün ölümü video ve mumyalanmıs hali, atatürkün ölüyken yüzü, ataturkun resımlerı, atatürkün sansür koyulan resimleri, atatürkün sol gözü, atatürkün sol gözü camdan mı, atatürkün son hali, atatürkün son halleri, atatürkün tabut resimler, atatürkün tabut resimleri, atatürkün tabut resmi, atatürkün tabutınun içindeki resimleri, atatürkün tabutta ki görüntüsü, atatürkün tabuttaki hali, atatürkün tabuttaki resmi, Atatürkün Tabuttaki Son Hali, atatürkün tabutu açıldıktan sonra son görüntüsü, atatürkün tabutu etnografyada fotoğraf, atatürkün tabutu ve nasıl açıldı video, atatürkün tabutunun açıldığı an video, Atatürkün tabutunun açıldığı gün resimleri, atatürkün tabutunun resimlrei, atatürkün tabutunun top arabası üstündeki resimleri, atatürkün taputu resmi, ataturkun yer alt, ataturkun yuzu, atatürkün yüzü çıkan, atatürkün yüzü dağa çıktı, atatürkün yüzü dağda, atatürkün yüzü neye benzer?, atatürkün yüzü ölmüş hali, atatürkün yüzünü açtıkları resim, atatürkün yüzünün mumyalanmış hali, atatürkün yüzünün resmi, ATATÜRKÜN YÜZÜSÜNÜN GÖRÜTÜLERİ, atatürkünmezarınınresmi, atatürün gerçek yüzü, atürkün tabut resmi, buz Taput, cam tabut a iki tane delik, cam tabut ceset, camilerde ata türkün resmi varmı, cesede konulan kamera, cesedı bozulmadan kalan ınsan resımlerı, ceset resımleri, cesetler bozulmadan ne kadar dayanır, cesetler resmi, CESETLERİ BOZULMAYAN KEFENLİLER, dağda atatürk resimi, en ilginç videolar atatürkün cesedi, Etnografya muzesi atatürkün konuldugu yer, etnografya müzesi atatürkün naşı, etnografya müzesi atatürkün naşı ve resimleri, etnografya müzesi niçin açılmıştır?, etnografyada atanın naaşının açılması, etnografyada atatürk ün koyulduğu yer, etnografyada naaş nası kaldı, etnografyadaki atatürkün cesedi, GAZİ KADIN FİLMİ, gazların kaldırma kuvveti, gerçek kefene sarılı ölü görüntüleri, gerçek ölüler ve tabutlar, insanın tabut içindeki hali, kabre kamera konulmuş mu, kabre konan kamera, kabre konulan kamera, kabre konulan kamera görüntüleri, kameralı tabut, kefen ile sarılmış yüzü açık ölü resimleri, kefen ve tabut resimleri, kefene sarılı insan fotosu, kefene sarılı ölülerin resimleri, KEFENE SARILMIŞ ÖLÜ RESİMLERİ, kefenlenmiş ceset resimi, kefenlenmiş ölü fotoları, kefenlenmis olu resimleri, kefenli insan resimleri, kefenli ölü resimleri, kefenli ölüler, kefenli öü resimleri, kefenliler, kemal atatürkün gözleri neden doldu ?, kuş ölüresimi, leninin ölü resmi, LENİNİN ÖLÜRESİMLERİ, mezar içine konan kamera, mezar içine konulan kamera, mezara konulan kamera, mezarın içine konulan kamera videosu, mezarlık ıcıne konan kamera videosu, mumyalanmış insan görüntüleri, mustafa, mustafa kemal ataturk fotoğ, Mustafa kemal ataturkun cesedi, mustafa kemal atatürkün gözleri neden doldu, mustafa kemal gözleri neden doldu, mustafa kemal in gözleri niçin doldu, MUSTAFA KEMALİN GÖZLERİ NEDEN DOLDU, Mustafa Kemalin gözleri neden doldu M, mustafa kemalin gözleri niçin doldu, mustafa kemalin gözleri nicin dolmuş, mustafa kemalin gözleri niiçin doldu, mustafa kemalin gözleri niye doldu, mustafa kemalın gözlerineden doldu, mustafa kemalin gözü neden doldu, mustafa kemalin naaş görüntüleri, mustafa kemalin niçin gözleri doldu, mustafa kemalin ölmüş hali, mustafa keman in gözleri nicindoldu, mustafa kemelin , Mustafa Kemlin gözleri niçin doldu, mustafakemal ingözleri niçin doldu, mustafakemalin in g, mustafakemalingözlerinedendoldu, mustafakemalingözleriniçindoldu, musttafa kemali gözleri niçin doldu, neden kefenle tabut, ölü resimleri kefenli, ölü tabuta nasıl konulur, ölü taputu, ölülerin koyulduğu yer, ölülerin tabuttaki resimleri, ölünün tabuta konulması, ölünün tabuttaki, ölünün tabutunun konulduğu yer, sara, tabut a ölüler nasıl koyulur, tabut ceset, tabut içinde ölü resimleri, tabut içinde resimler, tabut içine nasıl konulur, tabut insan resmi, tabut ölü resımleri, tabut resim, tabut taşıyan insan fotografları, tabut ve ölü resimleri, tabuta çeset, tabuta kamera koydu, tabuta konan kameralar, tabuta konulan kamera görüntüleri, TABUTA KONULAN KOKU, tabuta koyulan kamera, tabuta ölü resmi, tabutların ve ölülerin resmi, tabutta kamera, tabutta ölü insan resmi, tabutta ölü resimleri, tabuttaki atatürk naşı, tabuttaki görüntü, tabutun içindeki insan, tabutun içindeki ölü, tabutun içindeki ölü insan resimleri, tabutun içine kamera